De Utrechtse Biowasmachine

Zoals elke stad in Nederland heeft ook Utrecht zijn grondwaterverontreinigingen. Onder het stadscentrum zijn in het verleden veel afzonderlijke verontreinigingsvlekken ontstaan, bijvoorbeeld door was- en stomerijen. Deze vlekken allemaal apart saneren is ingewikkeld, duur en tijdrovend en niet urgent gezien het lage risico voor de volksgezondheid. Toch is het een vervuiling die van nature niet in het grondwater thuis hoort. Daarom stelt de wet Bodembescherming dat deze vlekken niet verplaatst mogen worden.

In het stationsgebied van Utrecht heeft de gemeente Utrecht in samenwerking met de partners een nieuwe, duurzame manier ontwikkeld om de grondwaterverontreiniging van het gebied als geheel aan te pakken. In deze gebiedsgerichte aanpak mogen de diverse verontreinigingen zelf wel bewegen, maar niet buiten dit gebied komen. Deze aanpak heet de Utrechtse Biowasmachine. De Biowasmachine bestrijkt een gebied van ongeveer 6.000.000 m2. Het totale volume verontreinigd grondwater is 50 miljoen m3.

Bekijk de 3D animatie om te zien hoe de biowasmachine werkt

De biowasmachine bestaat uit drie onderdelen:

Meetnet

Dit meetnet bestaat uit peilbuizen die verspreid over het gebied in de ondergrond zijn aangebracht.

Controle van de verontreiniging

Via het meetnet wordt voortdurend de verspreiding en de mate van verontreiniging in de ondergrond in de gaten gehouden.

Stimuleren van bestaande biologische afbraak

Door bouwactiviteiten, warmte-koude systemen voor de verwarming en koeling van gebouwen en door het gericht in de bodem brengen van voedingsstoffen versnelt de biologische afbraak van de verontreiniging.

Hoe werkt de biowasmachine?

Normaal gesproken is de beweging van grondwater traag: ongeveer 10 meter per jaar. Een gevolg van die beweging is een ongewenste verspreiding van de aanwezige verontreiniging. Bovendien betekent de trage beweging van het grondwater dat de natuurlijke biologische afbraak langzaam is. De biowasmachine zorgt voor een versnelling van de beweging van het grondwater. Dit gebeurt door bouwactiviteiten waardoor het grondwater in beweging komt. Deze beweging zorgt voor een gecontroleerde verspreiding van de verontreiniging en stimulering van de biologische afbraak. Het gebruik van duurzame warmtekoudeopslag-systemen voor de verwarming en koeling van gebouwen zorgt op lokale plaatsen voor een verwarming van de grond. Deze verwarming maakt dat de in de bodem aanwezige goede bacterië‘n hun werk als natuurlijke opruimers van de verontreiniging beter kunnen doen. Door daarnaast ook gericht biologische stoffen aan de grond toe te voegen, wordt het biologische afbraakproces nog verder gestimuleerd.

Met andere woorden: schoner grondwater én duurzame energie. Het ministerie van VROM is enthousiast over deze innovatieve oplossing en beschouwt de Utrechtse aanpak als pilot voor soortgelijke locaties.

Wat heeft u aan de biowasmachine?

Als u van plan bent om zelf grondwater te gaan onttrekken of infiltreren biedt de biowasmachine een groot voordeel. De voorbereiding kan een stuk sneller en de uitvoering kan een stuk simpeler plaatsvinden. VOCl-verontreinigingen mogen namelijk met de biowasmachine in de ondergrond worden verplaatst (het 'wasmachine-effect'). Bovendien geldt voor dergelijke activiteiten in de ondergrond een verkorte procedure (melding van 5 weken in plaats van en saneringsplanprocedure van 13 weken).

Wat moet u doen als u van de biowasmachine gebruik wilt maken?

Als u gebruik wilt maken van de biowasmachine moet u hiervoor toestemming vragen aan de gemeente. De gemeente is 'eigenaar' van het 'saneringplan biowasmachine' en wil derden gelegenheid geven mee te profiteren. De gemeente stelt hieraan dan wel bepaalde eisen. De eisen volgen uit het saneringsplan zijn in dit meldingsprotocol vastgelegd. Ook worden in overleg procedurele afspraken met u gemaakt. Om gebruik te maken van de biowasmachine neemt u contact op met de contactpersoon hiervoor bij de gemeente Utrecht, via 030 286 96 00.